Ντόρα Ηλιοπούλου-Ρογκάν
«Καθημερινή» 10-05-1987 |
Εντυπωσιακά ευαίσθητες είναι οι ακουαρέλες του F. J. Featham στο Βρετανικό Συμβούλιο (Πλατεία Φιλικής Εταιρείας).
Ο Άγγλος καλλιτέχνης, που τα τελευταία χρόνια ζει και εργάζεται στην Κρήτη, έχει απαθανατίσει με μιαν έντονη ευαισθησία κι έναν ουσιαστικό χυψισμό τις εντυπώσεις που του προκαλούν τα ημιερειπωμένα κτίρα, τα δέντρα, ο συννεφιασμένος ουρανός, χαρακτηριστικές όψεις από τα Χανιά, το Ρέθυμνο κ.α.
Σε όλες τις συνθέσεις του εντύπωση προκαλεί η διαφάνεια που χαρακτηρίζει την απόδοση της ατμόσφαιρας. Μια διαφάνεια ανεξάρτητη, εδώ, από αυτή καθαυτή την τεχνική της ακουαρέλας, οφείλεται και στην ιδιαίτερη κλίση του δημιουργού.
Έχει ιδιαίτερα εμπνευσθεί κι έχει αποδώσει όσο πιο υποβλητικά γίνεται την κορμοστασιά των ελληνικών δέντρων, τις αποχρώσεις της ελιάς, την ποικιλία της ελληνικής βλάστησης, την ατμόσφαιρα του χώρου, κοντολογίς.
Πρόκειται για μια δουλειά σεμνή, αλλά ουσιαστική και είναι πάνω απ' όλα προικισμένη με την ειλικρινή έμπνευση του δημιουργού και το απόλυτα προσωπικό του ύφος.
|
Δρ. Πάνος Σ. Παπαδόπουλος, Ιστορικός Τέχνης
Οι ακουαρέλες του Φρειδερίκου Φήταμ -
Αθήνα Ιούνιος, 2006 |
Η χώρα μας δεν έχει μεγάλη παράδοση στην ακουαρέλα. Λίγοι είναι οι δημιουργοί που εργάστηκαν αποκλειστικά σ'αυτό το εικαστικό είδος. Πολλά είναι τα αίτια αυτού του γεγονότος. Οι κλιματολογικές συνθήκες έπαιξαν το ρόλο τους, η επικράτηση της ελαιογραφίας υπήρξε ένα άλλος. Ο σημαντικότερος είναι ότι στην Ελλάδα απουσίαζαν-για ιστορικούς λόγους- τα αίτια που πριν δυο αιώνες γέννησαν την ακουαρέλα.
Το είδος αυτό συνδέθηκε με τη ρομαντική παράδοση των περιηγητών. Ήταν αυτοί που στα ταξίδια τους χρειάζονταν έναν εύκολο τρόπο εικαστικής αποτύπωσης των μνημείων που συναντούσαν. Η ακουαρέλα υπήρξε αυτό το εργαλείο.
Η τέχνη της ακουαρέλας συνδέεται, λοιπόν με την τέχνη της περιπλάνησης. Αυτή η σχέση έρχεται αβίαστα στο νου μας όταν αναφερόμαστε στη ζωή και στο έργο του F.J.Featham. Γιατί είναι ο ρομαντικός απόηχος του ταξιδιού και της περιπλάνησης που τον οδήγησε από το Λονδίνο στην Κρήτη.
Ο F.J.Featham γνωρίζει την παράδοση της ακουαρέλας.
Ο μεγάλος καλλιτέχνης συνομιλεί πάντοτε με την ιστορία του υλικού του και παράλληλα μέσα από το έργο του διευρύνει αυτήν την παράδοση. Ο ίδιος αποτελεί τον δάσκαλο της παρατήρησης. Μόνο με την άσκηση του βλέμματος μπορούν να αποδοθούν οι αποχρώσεις που δημιουργούν οι ευαίσθητες, σταδιακές αλλά και απότομες και τολμηρές μεταβολές του φωτός και των καιρικών φαινομένων.
Ο F.J.Featham διαλέγεται με τους μεγάλους δημιουργούς του παρελθόντος. Η φρεσκάδα που διατηρούν τα έργα του-θεματικά αλλά κυρίως χρωματικά- είναι το στοιχείο που κρατάει ο καλλιτέχνης από τον Constable. Τα παιχνιδίσματα του χρώματος αλλά ενίοτε κι ο αυτοσχεδιασμός είναι στοιχεία που παραπέμπουν στον Sargent.
Τα έργα του δεν έχουν ως κέντρο τους τον άνθρωπο. Μια ζωγραφική του νερού θα μπορούσε να χαρακτηριστεί το μεγαλύτερο μέρος της θεματολογίας του. Μεγάλες υδάτινες επιφάνειες μέσα στις πολλαπλές τονικότητες του μπλε.
Οι ακουαρέλες του, όλο το έργο είναι παραστατικό. Γιατί ο καλλιτέχνης θεωρεί ότι δεν χρειάζεται η προσφυγή στην αφαίρεση ή τη σχηματοποίηση για να οδηγηθεί, τελικά, στην ερμηνεία του τοπίου. Οι εικόνες του F.J.Featham δεν είναι απλά μια αναπαράσταση του φυσικού κόσμου. Είναι ερμηνεία. Εξάλλου, όπως θα προσυπόγραφε ο Morandi δεν υπάρχει τίποτα πιο αινιγματικό από το ίδιο τον πραγματικό κόσμο.
Έλεγε ο Καντ ότι ωραίο είναι εκείνο που αρέσει καθολικά χωρίς έννοιες. Αυτή η πρόταση έρχεται στο μυαλό κοιτώντας το έργο του F.J.Featham.Γιατί αυτό το αβίαστο συναίσθημα της ομορφιάς προσλαμβάνει ο θεατής κι αποτελεί την ουσία της ζωγραφικής του.
|
|
Dora Iliopoulou-Rogan
Art critic
"Kathimerini" Newspaper, Athens 10.05.87 |
F.J.Featham's watercolours at the British Council (Filikis Eterias Square) are impressively sensitive. The English artist, who has in recent years lived and worked in Crete, has immortalised with deep sensitivity and real character the impressions made upon him by the half-ruined buildings, trees, overcast skies, views of Chania, Rethymno, et al.
In each painting the transparency with which he renders the atmosphere is compelling - a transparency quite independent of the watercolour technique itself - which is here a result of the artist's personal predilection.
He has been especially inspired by - and has rendered most evocatively - the structure of Greek trees, the subtle shades of the olive-tree, the variety of Greek vegetation - in short, the atmosphere of place.
His work is unpretentious yet substantial, and is above all endowed with the painter's sincere inspiration and his utterly personal style.
|
Dr Panos S. Papadopoulos, Art historian
The watercolours of Frederick J.Featham -
Athens June, 2006 |
Our country has no significant tradition in watercolour painting. Those artists who have worked exclusively in this medium are very few in number. The reasons for this are legion. Climatic conditions have played their part, as has the dominance of oil painting. The most important reason is that the causes that brought about the birth of watercolour painting two centuries ago did not exist - for historical reasons - in Greece.
The medium became linked with the romantic tradition of travellers who needed a simple means of making a pictorial record of the monuments they encountered. Watercolour was this tool.
Hence, watercolour painting is linked with the art of wandering. This relationship springs to mind when we refer to the life and work of F.J.Featham, because it is the romantic echo of the journey and wandering which led him from London to Crete.
F.J.Featham is aware of the tradition of watercolour. The great artist is in constant discourse with the history of his medium, and at the same time broadens this tradition through his work. He himself is the master of observation, since only by learning how to see can one render the shades of colour created by the delicate and gradual as well as abrupt and bold transitions of light and weather phenomena.
F.J.Featham converses with the great artists of the past.
The freshness which informs his paintings - thematically, but especially chromatically - is the element which the artist shares with Constable. The play of light and the occasional improvisation are elements which allude to Sargent.
Man does not play a central role in his paintings. The majority of his paintings could be described as paintings of water. Huge watery surfaces rendered with multiple hues of blue.
His watercolours, all of his work, is representational as the artist feels no need to resort to abstraction or formalisation in order to arrive, finally, at an interpretation of the landscape. The images produced by F.J.Featham are not a straightforward depiction of the natural world. They are an interpretation. Moreover, as Morandi would agree, there is nothing more enigmatic than the real world itself.
Kant said that the beautiful is that which has universal appeal without concepts. This statement comes to mind when looking at F.J.Featham's work, because the viewer perceives the effortless sense of beauty which is the essence of his painting.
|
|
